Bún bò Huế và ”bạn tôi” (Hoa Bắc cực)

Lời người viết: Để cho ”phê”, cho ”thấm”, hay cho ”đã” khi viết và đề cập đến Huế trong không khí lành lạnh của mùa thu, xin mời nghe Liên ca khúc ”Trời Huế Vào Thu Chưa Em, và Huế Và Em” – sáng tác của Trịnh Lâm Ngân và Nhật Ngân do ca sĩ Như Quỳnh cùng Quang Lê – hai ca sĩ người miền Trung trình diễn để cùng thả hồn theo dòng tư tưởng của lời nhạc và điệu hát lâng lâng với những kỷ niệm đẹp, xa xưa của một kinh thành cổ kính…

***

Lớp chúng tôi theo học lúc xưa ngoài phần lớn gốc Quảng Nam-Đà Nẵng, cũng có rất nhiều bạn quê quán từ các vùng khác ở phía Bắc đèo Hải Vân là Huế, Quảng Trị, Quảng Bình… do vậy nhân việc thằng bạn ”miệt dưới” xa quê, xa bạn gần 40 năm nhắc lại một vài kỷ niệm ẩm thực mà nó không thể quên, cá nhân tôi cũng có chút chút máu ”ĂN” trong người đã viết món ăn dân dã miền Tây ”cá linh, điên điển”, rồi nhớ đến đám bạn xứ Quảng thân quen lại viết món ”mì Quảng” nhưng nếu quên đi đám bạn ”trọ trẹ” giọng nói miền Trung với món ”bún bò Huế” thì thật là một thiếu sót lớn.

1. Bún Bò Huế.

Việt Nam có 3 miền, Bắc Trung Nam và mỗi miền có những món ăn đặc sản khác nhau. Người Bắc có phở, người Nam có hủ tíu, còn người Trung thì có bún bò.

Phở hay hủ tíu có thể là món ăn xuất xứ từ Trung Hoa vì người Pháp đã gọi phở là ”Soupe de Chinoise” còn ”hủ tíu” thì theo Bách Khoa Toàn Thư Mở Wikipedia là món ăn của người Tiều Châu và người Măn Nam và cũng có lẽ đã theo chân đoàn người Minh Hương, trốn chạy nhà Thanh như Mặc Cửu, Trần Thắng Tài, Dương Ngạn Địch, … mà vào miền Nam Việt từ Hà Tiên đổ lên… , chứ bún ”bò” thì rất thuần túy, đặc sệt Việt Nam, vì ”bún” là tiếng ”nôm” (tiếng nước Việt) nên không gốc gác, không họ hàng, không lai gì cả kể cả ”bò” là con bò (ngưu), trong tô bún có thịt bò chứ cũng chẳng là ”ngưu nhục”.

Nói đến bún bò Huế thì dù có dùng, thưởng thức hay chưa? Nhưng không ai không từng nghe qua ”bún bò mụ Rớt” ở Ngự Viên, Gia Hội, Huế – nổi tiếng vào khoảng những năm 60-70. Quán không đề bảng hiệu, nhưng ”hữu xạ tự nhiên hương” và cứ thế mà đồn xa đồn gần, ai ai cũng tìm đến thử để rồi ”bén mùi”, ”quen hơi” mà quán càng lúc càng đông khách. Cái tên ”bún bò Mụ Rớt” trở thành món ẩm thực phổ biến của người Huế thời ấy như chè Ga, bánh bèo Ngự Bình, bánh khoái Thượng Tứ, bánh canh Nam Phổ. Và mang lại cho Cố nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ nguồn cảm hứng để sáng tác vở kịch vui màng cùng tên ”Bún Bò Gió Heo Mụ Rớt” do Ca sĩ Mai Lệ Huyền trình diễn cùng nghệ sĩ Bảo Ân.

Từ đó món ăn đã vang xa và trở thành một thương hiệu Huế, và thương hiệu này đã làm cho người Huế tha hương trong nỗi nhớ quê nhà đều có hình ảnh triều mến, nặng mùi, nồng thơm của tô bún bò mụ Rớt như niềm nhớ thương đến món ăn của người mẹ hiền yêu dấu…

***

Ẩm thực Việt qua các miền dần dần được du khách đến từ khắp nơi biết đến không những khi họ đến Việt Nam mà cả ngay ở nước ngoài. Đã có nhiều chương trình TV quay, nhiều bài báo viết về các món ăn Việt, nhiều trang WEB du lịch quảng cáo các món ăn này, trong đó ngoài Phở, Hủ Tíu, Chả Giò, Bún Chả Cá, Bún Mắm, … có cả món Bún Bò Huế dù rằng ai cũng công nhận món này ”cay”… Trong mộït chương trình phát sóng TV, Bếp trưởng Anthony Bourdain là nhân vật chủ chốt của một chương trình du lịch ẩm thực nổi tiếng của Hoa Kỳ đã đưa hàng chục triệu khán giả về cố đô Huế để săn lùng món bún bò Huế trứ danh. Và chính ông ta đã dùng món bún này tại một quán vỉa hè ở Chợ Đông Ba và ông đã không ngần ngại dành tặng danh hiệu ”món súp tuyệt vời nhất thế giới”… cho món ăn bình dân này…

Nhưng đối với người con xứ Huế xa quê thì không thể nào quên cái cảm giác ấm lòng, sảng khoái khi giữa những cơn gió thoảng qua, với những chiếc lá vàng rơi rụng và cái lạnh lạnh nhè nhẹ của mùa Thu mà được thưởng thức cái mùi vị cay cay, nồng thơm của sả, của ruốc … cùng tô bún bò bốc khói bay…

Đó là món bún bò Huế năm xưa. Chứ giờ đây tất cả đã vào quá khứ… Mụ Rớt giờ cũng đã không còn, dù rằng bây giờ cả trong lẫn ngoài nước vẫn có nhiều quán bún lấy tên ”bún bò mụ Rớt”….

Huế xưa, cổ kính cùng quê hương với đầy kỷ niệm một thời dấu yêu xưa nay cũng đã xa vạn dặm, thế mà thằng bạn tôi ”miệt dưới” – không sanh ra ở vùng đất thần kinh (vì nó sanh ở Quảng Bình) nhưng có điều chắc chắn là nó đã thưởng thức không chỉ một lần mà muôn vạn lần suốt thời gian khôn lớn khi nhà nó ở gần đường rày xe lửa và khu chợ nhộn nhịp của thành phố Đà Nẵng: Chợ Cồn… chẳng những ăn mà nó còn rành cả cách nấu món này để rồi mang theo trong lòng trong kiếp sống tha hương lưu vong biệt xứ, để mỗi khi nhớ đến hay nghĩ về thì lại bắt tay, xắn áo vào bếp bắt nồi… nấu…

Và cũng không biết nguyên do nào mà nó không để cho vợ nó A Múi nấu, có lẽ vì nó sợ A Múi nấu và nêm lộn nước mắm thành xì dầu (vì người Tàu (Trung Hoa) không thường dùng nước mắm mà chỉ dùng xì dầu, nước tương???) và quên cả nêm mắm ruốc hay sao ấy!!! Hay là vì cái mùi vị rất đặc sản rất không thể thiếu trong nồi nước bún bò Huế là cái nồng nồng cay cay của ớt khử, của ruốc, của sả… mà A Múi không quen từ xa xưa… mà phải do chính tay nó nấu nồi nước lèo mới đúng vẻ Huế chăng???

Lúc mới liên lạc được với nó bằng điện thoại sau hơn 30 năm vắng tiếng, tôi hay nghe A Múi (vợ nó) kể và luôn ca ngợi món bún bò Huế nó nấu ngon đáo để… Có một lần để đón tiếp một gia đình rất thân quen gốc Huế nó cũng nấu món này đãi khách, và được khách khen ngon quá chừng lại còn khuyến khích nó mở nhà hàng chuyên bán bún bò Huế… Thực hư ra sao tôi không rõ, nhưng cái rõ nhất là khi được cô con gái mời đi ăn ở nhà hàng Đại Hàn nằm trong một khu khá sang trọng mà nó cũng ”dớt” cho chắc ăn một, hai tô bún bò Huế trước khi đi để rồi khi vào nhà hàng không dùng được món ”kim chi” hàn quốc nó đã bảo với cô con gái là nó đã ăn bún trước khi tới đây….

Và không phải chỉ một mình tôi biết nó biết nấu và thích ăn bún bò Huế, mà cũng có nhiều đứa bạn khác ở cả Đà Nẵng, Sài Gòn biết thế. Có một lần về Việt Nam nghe bạn bè ở Sài Gòn kể lại là cùng niên khóa ở PCT cũng có một thằng bạn khác, người Huế hiện sinh sống cùng gia đình ở vùng cao có mở quán bán bún bò ”HUẾ”…. Thế là thằng bạn ”miệt dưới” liền thuê xe và cùng vài thằng bạn khác ở Sài Gòn lên vùng cao để thử … làm thằng bạn ở vùng cao phải thức đêm lo lắng và cẩn thận khi nêm nếm món bún mà hàng ngày vợ chồng nó đã bán không biết bao nhiêu tô cho khách thập phương từ đâu 5, 6 giờ sáng, suốt cả 7 ngày trong một tuần, và đã hàng chục năm nay để chỉ tiếp thằng bạn ”từ dưới về”…

Không biết khi được thằng bạn vùng cao đãi bún ra sao? Ngon dở thế nào??? Có ngon, đậm đà hơn nó nấu hay không???  Nhưng nghe kể lại là nó đã ”quất” hai tô ”bự chảng” với mồ hôi ”nhiểu nhạo”… mặc dù thời tiết vùng cao lúc ấy là mùa đông…. trong khi mấy thằng bạn tháp tùng thì phải mặc áo ấm nhưng vẫn thấy lạnh run… Nhưng dù đi nữa thì nó cũng là thằng bạn khá đặc biệt vì không chỉ món bún bò Huế này nó nấu… mà phần lớn chuyện bếp núc trong nhà cũng do nó đảm nhận, phụ trách cả mua sắm, nấu nướng, phục vụ … chuyện mà bạn bè tôi ở Việt Nam khó có thể áp dụng và thực hành được… phải không nào (??? !!! ???)… nhưng lại nghe đâu nếu muốn nó nấu ăn ngon thì đừng quên để vài két bia trong tủ lạnh mỗi khi nó vào bếp… vì nó khá ”khát BIA”??? Khi nấu nướng (chuyện này thì chỉ nghe nói lại, chứ chưa thấy… He!! He!! He!!)

Chuyện ăn chuyện uống của đám bạn tôi thì còn nhiều và nhiều lắm thế nhưng riêng với thằng bạn này, thằng bạn mà một thời gian dài không gặp, dù rằng khi còn đi học chính nó và cả một vài thằng nữa vẫn luôn cùng tôi gặp mặt để… phá, để chọc giận, nổi khùng nhiều đứa bạn khác cùng lớp, hay cùng niên khóa… Tuy vậy thứ nhất là trái đất vẫn xoay tròn, thì tôi vẫn hy vọng có thể gặp lại nó và cả thằng bạn vùng cao cùng với món bún bò ”Huế” quen thuộc … để ăn thử ra sao??? Nhưng rồi không biết giữa nó và tôi có ”Duyên” hay không nữa, bởi vì nếu có thì chúng tôi mới có thể gặp chứ nếu ”đã hết duyên” rồi thì thôi đành hẹn lại kiếp sau… Nhưng tôi vẫn luôn tin là tôi có… thể gặp nó …

Hoa Bắc cực

About motthoi6673pctdn

nơi gặp gỡ của các chs nk 6673 pctdn và thân hữu
Bài này đã được đăng trong Phiếm, Tản Mạn. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s