Tưởng Nhớ Thầy Trần Đại Tăng – Phần 5/10 – Một Đời Thầy Đất Quảng (Trần Hoan Trinh) (4/4)

Một Đời Thầy Đất Quảng (Trần Hoan Trinh) – Phần 4/4

4/. Chuyện Một Người Học Trò Con Gái
BoTruongMaDi_02ATôi không nhớ rõ đó là vào năm 1976 hay 1977. Đứng dạy trong lớp, phòng học thuộc tầng trệt nhìn ra đường Lê Lợi, tôi hay thấy có một cô nữ sinh lấp ló bên cổng, đi qua đi lại, ngập ngừng như muốn vào trường rồi lại thôi, rồi cúi đầu đi thẳng… Dáng cao cao, ốm nhom ốm nhách, chiếc áo trắng đơn sơ, xơ xác, luộm thuộm. Khuôn mặt xương xương, đôi mắt xa vắng, đôi tay đôi chân dài khẳng khiu, tóc kẹp thả dài sau lưng.

Rồi một hôm, cô gái như bạo dạn hẳn lên, đi nhanh vào cánh cổng nhỏ luôn luôn được mở rộng của trường. Đứng vin tay vào cây xà cừ này một chút, lại đến tựa vào cây xà cừ khác. Có lần tôi thấy cô gục mặt vào tượng cụ Phan, thầm thì gì đó. Lang thang lẩn thẩn bậc thềm này, gốc cây nọ hoài như vậy. Như một bóng ma, như luyến lưu, như bịn rịn. Từ bục giảng, tôi bước vội ra hành lang. Tôi đã nhận ra cô học trò cũ của mình ngày nào: Nguyễn Thị X. A, học rất giỏi, rất hiền từ, rất lễ phép, rất chịu khó và hay đau ốm. Thấy tôi ra đứng bên hành lang, cô học trò ngẩng lẽn nhìn, rồi hấp tấp cúi mặt, hình như muốn chạy tới, nhưng hình như cũng muốn chạy lui. Bỗng cô hấp tấp chen mình ra khỏi cổng, thất thểu đi thẳng. Sáng hôm sau, tôi vẫn dạy ở lớp đó. Mãi say sưa với bài giảng của mình, bỗng nghe tiếng “lóc cóc“ gõ cửa. Tôi nhìn ra: cô học trò cũ đứng bên cửa lớp từ lúc nào, đang nhìn tôi trìu mến. Vẫn chiếc áo trắng gầy mong manh, xơ xác, khuôn mặt bơ phờ, nước da xanh tái, vẫn lọn tóc buộc kẹp thả dài sau lưng mảnh khảnh…

Cô học trò cúi đầu chào tôi: Em chào thầy. Thầy mạnh khỏe không ? Tôi chưa có phản ứng gì cả thì cô học trò đã xông vào lớp, ôm lấy đôi vai tôi, rồi quay về phía học trò, dõng dạc: “Thầy cũ của Chị đây. Thầy dạy chị năm Đệ Nhị B, cách đây 10 năm rồi đó. Các em có phúc lắm mới được học thầy hôm nay” (Xin được ghi nguyên văn câu nói của cô học trò). Nói chưa xong, cô học trò đã nghẹn ngào nức nở. Hai hàng nước mắt chảy tràn lan, ướt nhoè 2 gò má nhô cao, xương xẩu. Tôi cầm đôi tay cô học trò cũ, bóp chặc như an ủi, như chia sẻ, cảm thông. Tôi thấy người cô học trò cứ run lên, nghẹn ngào, xúc động. Tôi cầm tay cô dẫn dần ra phía hành lang, không muốn để cô xúc động quá trớn trước mặt những học trò mới. Tôi hỏi:
– Bây giờ em làm gì ? Học Đại học ngành nào ? Đã tốt nghiệp chưa ?

Không nói gì cả, cô học trò chỉ nhìn tôi, lắc đầu.
– Em tưởng thầy đi đâu rồi, thế mà thầy vẫn ở đây. Thầy gắng giữ gìn sức khoẻ thầy nghe.

Đưa tay gạt vội 2 dòng nước mắt lần nữa đang lăn tròn trên má, cô học trò cúi đầu chào tôi, bước vội xuống tầng cấp, ngang qua sân trường, băng mình ra khỏi cổng. Tôi định gọi lại, nhưng chợt nghĩ: thôi để xúc động của người học trò qua đi. Gặp lần sau sẽ hay. Vào lại bên bục giảng, tâm hồn tôi cứ phiêu bạt đâu đâu, không làm sao tập trung lại được với bài giảng. Tôi ra cho lớp một bài toán nhỏ, bảo ngồi soạn, rồi miên man suy nghĩ. Tôi nhớ cô học trò này trước làm trưởng lớp, lớp phần nhiều là nữ sinh, tôi còn nhớ họ tên nhiều em lớp này: Đoàn Thị Đ., Lê Thị Th. S., Trịnh Thị Q., Ngô Thị Ph. H., Trần Thị Th., Nguyễn Thị H., Lê Thị C. L., Lâm Thị V., Hồ Thị T.H., Nguyễn Thị M.N., Phạm Thị Y., … X. học giỏi lắm, giỏi lắm, mấy lần tôi đã phê điểm Toán 20, giao làm “sơ mi“ những Kỳ thi Lục Cá Nguyệt, đã một lần cuối năm được trường trao “Phần thưởng của Tổng Thống“. Con nhà gia giáo, sống rất bình dị, đạm bạc. Sức khoẻ yếu. Tôi chợt nhớ cách đây mấy năm, một người học trò đến thăm có báo với tôi: NTX bỏ học rồi, hình như học quá nên thành điên, bây giờ cả ngày chỉ đi lang thang thơ thẩn…. Tôi nhớ lòng định nhờ chở đi tìm thăm X nhưng bận bịu lung tung rồi thôi. Bây giờ tình cờ gặp X đó, bao nhiêu hình ảnh cũ hiện về, ngậm ngùi, thao thức …..

Kể từ hôm đó, tôi cứ mong ngóng X một lần trở lại thăm trường như hôm nào, nhưng không bao giờ X trở lại nữa. X đi biệt, hiện ra một thoáng rồi như tan biến mù tăm. Thời gian sau, tôi được tin X chết rồi, chết trong một nhà thương điên nhỏ tại Nha Trang (?).

Hình ảnh X với hai hàng nước mắt dầm dề, cầm tay tôi, đứng trước lớp, giới thiệu: “thầy của Chị đây“, vẫn còn mãi mãi trước mắt tôi, trong hồn tôi!

5/. Một lần nóng tính
Tôi đến dạy đây năm 21 tuồi, cái tuổi chưa đủ chửng chạc để làm một ông thầy của các lớp Đệ Nhị cấp, học giỏi, năng động, đầy tài trí, thông minh. Tôi cũng biết mình còn quá trẻ để làm thầy, vì vậy thuở mới đi dạy, nhiều khi làm mặt nghiêm, ra vẻ quan trọng, làm bộ làm tịch để chứng tỏ vai thế của mình, để che lấp những non nớt của mình trước mắt đám học trò luôn luôn rình rập để phê phán. Trong thâm tâm, tôi vẫn luôn coi trọng đám học sinh của mình, luôn luôn muốn hòa đồng với các em, muốn cùng các em chia sẻ vui buồn của cuộc sống. Học sinh giỏi, học sinh kém, học sinh ngoan, học sinh bướng bỉnh, tất cả tôi đều thương yêu như nhau, đều có hình ảnh bình đẳng trong lòng tôi. Kinh nghiệm cho tôi biết là những em hoang nghịch, những em cá biệt lại là những học sinh có tình cảm đong đầy nhất, là những học sinh nhớ thầy cô của mình một cách dai dẳng nhất. Có nhiều em để lại trong tôi những ấn tượng khó quên. Thưở trai trẻ tôi cũng có những chướng tính kỳ quặc, hồ đồ, bất công, tôi không hiểu sao các em lại chịu đựng được,không lần phản ứng. Có lần, không kềm chế được sự nóng nảy của mình, tôi đã bạt tai một em học sinh nghịch ngợm, em Ph., lấy phấn ném lên người bạn đang làm bài trên bảng, có tôi đứng cạnh. Cái bạt tai hình như quá mạnh, tôi thấy Ph. lặng đi, choáng váng. Niềm hối hận chợt tràn ngập trong lòng ! Tôi lẳng lặng ra hành lang đứng cho tâm hồn yên tỉnh trở lại. Thú thật tôi muốn quay vào lớp để ôm Ph. trong tay, để xin lỗi Ph. Nỗi tự ái níu chân lại đó thôi. Đêm về, tôi cứ lo nghĩ không biết Ph. thế nào, có ảnh hưởng đến sức khoẻ gì không, có học hành được không, hết choáng váng chưa ? Các ngày kế đó, mặc dù không có giờ dạy, tôi cũng đi ngang lớp, nhìn thoáng qua chỗ Ph. ngồi, thấy Ph. đang đùa giỡn nói cười với bạn bè tôi mới yên tâm.

6/. Mê Thi Đại Học
Một lần tôi dạy tại một lớp 12 nổi tiếng học yếu. Chiều ấy, tôi giảng phương pháp tìm giao điểm của hai đồ thị. Thí dụ 1, thí dụ 2, rồi thí dụ 3. Nói khô cả cổ nhưng vẫn thấy học sinh mình không nắm được vấn đề bao nhiêu cả. Đang bực mình, nhìn xuống cuối lớp, thấy Tr., một học sinh nhác nhất lớp, kém nhất lớp, đang say sưa đọc gì đó giấu dưới hộc bàn, đôi mắt sáng long lanh, miệng cười chúm chím thích thú. Tôi vứt phấn, lặng lẽ đi xuống đứng bên Tr.. Cả lớp bỗng im lặng, 50 cặp mắt nhìn theo, hồi hộp. Tr. đang đọc “Hướng Dẫn Dự Thi Đại Học“ ! Tôi bỗng nỗi đoá lên, giật lấy cuốn sách, định la hét, định mắng mỏ, định đay nghiến: “Tướng em đậu Tốt nghiệp đã được chưa mà mơ chuyện thi Đại học ? Học như mèo cào chó cắn mà cũng mong Đại học ! Không biết xấu ! Không biết thẹn ! Đồ ngu như bò !“. May sao tôi kìm lại được ! Lời chưa thoát ra khỏi miệng đã tan biến. Nhìn hai má Tr. ửng hồng lên, nhìn vẻ thẹn thẹn, chịu đựng của cô học trò nhỏ lòng tôi bỗng dưng se lại. Tại sao mình lại cấm học sinh của mình mơ ước ? Đậu vào Đại học bây giờ là niềm mơ ước của tất cả tuổi trẻ, của tất cả ai đang ngồi học tại trường phổ thông. Ước mơ đó là niềm hạnh phúc, là đam mê, là khát khao, là hoài vọng tột cùng. Hãy để các em mơ ước. Đâu phải ước mơ nào cũng thực hiện được cả đâu? Nhưng mơ ước nào lại không đẹp ! Lòng tôi bỗng dưng dịu lại, tự dưng thấy ân hận như mình đã phạm một lỗi lầm gì đó. Kinh nghiệm nóng tính lần này làm thầy luôn giữ mình điềm tĩnh.

Kỷ niệm về một đời dạy học tại Đất Quảng của tôi còn nhiều, nhiều lắm. Nhưng thôi !

  1. Bỏ Trường Mà Đi

Ngày nghỉ hưu, một chiều buồn, tôi lang thang đến thăm trường PCT. Ngồi trên chiếc ghế dài học sinh kê cạnh Phòng Hội Đồng Giáo Sư, nhìn sân trường nhạt nắng, nhìn hàng cây rụng lá, nghe thoảng thoảng tiếng giảng bài từ các phòng học kề bên, bỗng thấy cả một đời làm thầy của mình tại đất Quảng thoáng qua trước mặt như một giấc mộng, giấc mộng xa vời ! Một giấc mộng đẹp nhưng buồn hiu hắt ! Tôi đã sáng tác một mạch bài thơ “Bỏ Trường Mà Đi”, ngậm ngùi, tha thiết:

THƠ: Bỏ Trường Mà Đi

Ta đến khi tóc xanh
Ta về khi tóc bạc
Này, mai trên trường xưa
Có một người thiếu mặt !

Ta đến hồn như trăng
Ta về lòng như suối
Cây sao già trên sân
Ngươi thua ta một tuổi !

Bước đi trên hành lang
Bước đi trong lớp học
Cộng lại bằng con đường
Nối vòng quanh trái đất.

Ta đã nói triệu lời
Ta đã viết triệu câu
Bóng hình ta khắp nơi
Từng góc tường đóng bụi !

Ta lặng lẽ âm thầm
Bốn mươi năm cửa lớp
Còn gì cho ta đây
Những ngày dài cỏ mục ?

Tiễn ta về hôm nay
Hàng cây xanh cúi mặt
Gốc phượng hồng ngẩn ngơ
Học trò thì đâu mất !

Ơi tượng đồng lặng câm
Người có buồn khi mất
Một hình bóng thiết thân
Vẫn bên người son sắt!

Ơi phấn trắng bảng đen
Thôi cũng đành vĩnh biệt
Rồi năm tháng cuối đời
Chắc nhớ ngươi tha thiết !

Mai có ai khóc ta
Khi về thăm trường cũ
Cứ nhìn mây lưng trời
Lắng tai nghe gió thổi.

Ta đến khi tóc xanh
Ta về tóc đã bạc !
Đóa hồng nào cho ta
Sao đóa hồng tím ngắt!

Trần Hoan Trinh (trích Hồi ký: Một Đời Thầy Một Đời Thơ)

HẾT

About motthoi6673pctdn

nơi gặp gỡ của các chs nk 6673 pctdn và thân hữu
Bài này đã được đăng trong Thầy Cô. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s